موقعیت جغرافیایی و اقلیمی: شهرستان مراغه با مساحت ۶۵/۲۱۸۵ کیلومترمربع در جنوب غربی استان آذربایجانشرقی قرار گرفته است به طوری که از شمال به شهرستان تبریز و از مشرق به شهرستانهای هشترود و چاراویماق و بستانآباد، از مغرب به شهرستانهای عجبشیر و بناب و از جنوب به شهرستانهای ملکان و میاندوآب و صائیندژ محدود است. این شهرستان در موقعیت ۳۷ درجه و ۴۵ دقیقه عرض شمالی و ۴۶ درجه و ۴۴ دقیقه طول شرقی واقع شده است. وجود ارتفاعات در شهرستان مراغه بافت شهر را به دو ناحیه کوهستانی و جلگهای تبدیل ساخته به طوری که ارتفاعات از شمال شهر به جنوب و از شرق به غرب کم کم کاسته شده، تا به سواحل دریاچه ارومیه و جلگه ملکان میرسد. از مهمترین کوههای مراغه میتوان به کوه مندیل بسر و سرگونی در جنوب شرقی مراغه به ارتفاع ۲۶۲۰ متر و ۲۱۶۹ متر اشاره نمود.
خصوصیات فرهنگی: زبان رایج مردم این منطقه ترکی آذری است. این شهرستان از قرنها پیش مرکز سکونت و زندگی ارامنه و یکی از مراکز مسیحیت بوده و عده کثیری از آشوریهای مسیحی در آنجا زندگی میکردند. ولی بعد از انقلاب پیروان اقلیتهای مذهبی از این شهرستان مهاجرت کردهاند و فعلاً فاقد اقلیتهای مذهبی است. مذهب اهالی این شهرستان شیعه اثنی عشری میباشد. این شهرستان زادگاه بزرگانی چون آیتالله حاج شیخ علی ارومیان ـ آقای کریمی شاعر اهل بیت عصمت و طهارت ـ نائب مراغهای ـ حسرت مراغهای ـ اوحدی ـ عبدالقادر ـ فتوحای مراغهای و … است.
جمعیت: براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۷۵، این شهرستان دارای ۲۱۸۰۴۵ نفر جمعیت بوده و در سرشماری عمومی آبانماه سال ۱۳۸۵، جمعیت شهرستان مراغه در حدود ۲۳۵۲۰۸ نفر برآورد شده است.
تقسیمات کشوری: شهرستان مراغه در سال ۱۳۱۶ تأسیس و براساس آخرین تقسیمات کشوری ۸۵، از دو بخش مرکزی و سراجو تشکیل و دارای ۶ دهستان میباشد به طوری که ۳ دهستان قرهناز به مرکزیت روستای ورجوی، دهستان سراجوی شمالی به مرکزیت روستای داشآتان و دهستان سراجوی غربی به مرکزیت روستای علویان در تابعیت بخش مرکزی و ۳ دهستان سراجوی جنوبی به مرکزیت روستای آغچه گهل، دهستان سراجوی شرقی به مرکزیت شهر خراجو و دهستان قوری چای غربی به مرکزیت روستای داشبلاغ بازار در تابعیت بخش خراجو قرار دارند. این شهرستان از ۲ شهر به اسامی (مراغه و خراجو) و تعداد ۱۶۸ روستا تشکیل شده است.